Cộng đồng Lý Sơn

Diễn Đàn Lý Sơn chính thức mang tên LYSON.ORG


***Hãy giới thiệu đến bạn bè nhé các bạn ***

Gõ Tiếng Việt có dấu khi tham gia diễn đàn

You are not connected. Please login or register

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down  Thông điệp [Trang 1 trong tổng số 1 trang]

Everlasting

avatar
I ♥ U
Trong ráng
chiều vàng vọt, khi tán dừa đổ dài nối nhau vắt qua hòn đảo, người đàn
bà trẻ quỳ lạy bên nấm mồ khói hương nghi ngút. Nấm mồ chôn xác này
được nặn bằng đất thay cho hài cốt của chồng chị không biết ở phương
nào ngoài biển khơi mịt mùng...

Những ngôi mộ gió trên đảo Lý Sơn.




Thi thoảng chị lại
nhìn ra phía biển. Những ngọn sóng bạc đầu vẫn đuổi nhau bất tận. Trên
đầu sóng ngọn gió không có tuổi ấy, chồng chị cùng với không ít người dân trên hòn đảo này đã ra đi mà không trở về.



Ngôi mộ lớn nhất đảo và…



Biển Đông có rất
nhiều đảo, nhưng không đâu như đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), có ước chừng
tới cả ngàn ngôi mộ chôn những pho tượng đất thay cho người chết như thế.



Lẫn trong những luống
tỏi, trên những bãi cát trắng hoang hoải, là những nấm mộ gió. Gió biển
quanh năm vô tình gặm mòn những nấm mộ đắp bằng cát trắng.



Người hiện nay vẫn âm thầm làm cái công việc làm
phúc là nặn những cái xác bằng đất sét đó là một ông thầy cúng kỳ lạ.
Mấy chục năm nay, ông lặng lẽ lên núi Giếng Tiền đào đất về nặn xác,
gọi hồn người chết trở về để phần nào làm vơi đi nỗi đau mất người thân
của không ít người dân trên đảo.



Ông là Võ Văn Toại
năm nay 70 tuổi. Tướng mạo không có gì đặc biệt, ngoài mái tóc bạc
trắng như cước. Gặp ông sau một đám tang, nhắc đến những ngôi mộ gió
trên đảo, ông Toại liền dẫn tôi ra ngôi miếu thiêng thờ hải đội Hoàng
Sa nằm giữa đảo.



Theo ông Toại, tục
đắp mộ gió của người dân trên đảo có cách đây hơn 200 năm. Những ngôi
mộ gió có thể nói là đầu tiên trên đảo là mộ của Phạm Quang Ảnh cùng
với 24 lính của hải đội Hoàng Sa.



Ngày ấy Phạm Quang
Ảnh cùng với 70 suất lính với 5 chiến thuyền làm nhiệm vụ canh giữ vùng
biển và đo đạc thủy trình, tìm kiếm, khai thác những sản vật quý cung
tiến triều đình. Mỗi chuyến ra khơi có khi kéo dài tới 6 tháng.



Phương tiện ra khơi
ngày ấy khi đó chỉ là những chiến thuyền nhỏ. Chuyến đi dài ngày, sóng
to gió lớn, bão gió thường xuyên, lại không ít lần gặp cướp biển, nên
nhiều chiến thuyền đã ra đi mãi mãi, không một người trở về. Rồi một
lần Phạm Quang Ảnh cùng hải đội của mình đã gặp bão, mất tích giữa biển
khơi...



Vua Gia Long đau lòng, ra tận đảo làm lễ chiêu hồn cho các tử sĩ. Trong đoàn tùy tùng phục vụ lễ chiêu hồn có một thầy phong thủy nổi tiếng nhất thời bấy giờ.



Thầy phong thủy sai
dân chúng lên núi Giếng Tiền lấy đất sét về, nhào nặn cho nhuyễn, rồi
tự tay ông nặn đất thành hình 25 người đã chết. Ông cứ nặn đến khi nào
những người thân thấy giống người chết mới thôi.



Nặn xong 25 tượng đất
của hải đội, ông lập đàn cúng chiêu hồn ròng rã suốt đêm, gọi linh hồn
các tử sĩ nhập vào tượng đất, rồi đem an táng như người chết bình
thường, cũng quần dài, áo the, khăn xếp, cũng quan quách đầy đủ.



Cai đội Phạm Quang Ảnh được chôn đầu tiên, sau đó là 24 lính, xếp thành một hàng gồm 25 nấm mộ.

Ông Toại cùng tác giả bên ngôi mộ gió lớn nhất trên đảo.


Sau này, qua nhiều
lần mưa gió, xói mòn, đắp lại, 25 ngôi mộ riêng biệt đã thành một ngôi
mộ lớn, dài hơn chục mét như ngày nay. Và cũng từ đó những người dân đi
biển không may gặp nạn không vớt được xác, người thân của họ trên đảo
đắp mộ gió cho họ…



“Nhà điêu khắc” của… người âm



Từ ngày có tập tục làm mộ gió, cách nay đã gần 200 năm, đảo Lý Sơn luôn có một người duy nhất làm công việc này.



Trước khi ông thầy
cúng chết, bao giờ họ cũng gọi một người tin cậy, không nhất thiết là
người thân, đến bên cạnh và trao lại tất cả những tài liệu hướng dẫn
cách nặn tượng, cúng chiêu hồn. Người được giao phó trọng trách đều dốc
hết tâm sức làm việc.



Theo ông Toại, hồi
ông nhận trọng trách kỳ lạ này, cứ như thể ông là người khác, ngày đêm
ông miệt mài vùi đầu vào đống tài liệu và không hiểu sao cái đầu của
ông khi ấy sáng suốt đến vậy, cứ đọc đâu thuộc đấy.



Trung bình, mỗi năm ông nặn tượng, gọi hồn, làm lễ an táng cho trên dưới chục người chết mất xác ngoài biển.



Đau lòng nhất là sau
những trận bão lớn, có khi ông Toại phải làm lễ an táng một lúc cho cả
chục ngư dân. Người ta dựng lều trước biển, sắp cả dãy quan tài. Ông
Toại thâu đêm suốt sáng nặn tượng trong khói hương nghi ngút và gió
biển lồng lộng.



Việc nặn tượng thay
hình người chết rất công phu. Ông phải lên đỉnh núi Giếng Tiền, là
miệng núi lửa đã nằm im từ hàng triệu năm trước để lấy đất sét.



Số lượng đất sét lấy
được phải đủ để đắp một hình nhân có kích thước như người thật. Cũng
chính vì lý do dùng đất sét nặn hình người chết mà từ xưa đến nay người
dân đảo Lý Sơn không bao giờ dùng đất sét làm nhà.

Ông Võ Văn Toại.



Ông Toại bảo rằng,
cây dâu, con tằm là biểu tượng của cuộc sống thiên biến vạn hóa, sự
xoay vần của trời đất. Con tằm ăn dâu, nhả ra tơ, đan thành kén, đẻ ra
nhộng, sinh ra bướm, mới hóa con tằm.



Cũng chính vì vậy mà
ông dùng tơ tằm làm những sợi gân cho hình nhân. Cành dâu chẻ đôi xếp
vào bụng tượng đất làm xương sườn. Đàn ông 7 nhánh, đàn bà 9 nhánh
xương sườn. Xương sống, xương ống tay, ống chân đều được làm bằng thân
cây dâu. Một vốc đất đen lấy ở chỗ ngã ba đường được nhào nước cho dẻo
rồi nặn thành lá gan.



Đốt cây thụ đao, một
giống cây bông trắng, trái chùm mọc nhiều trên đảo Lý Sơn để lấy than
làm phổi. Than củi thụ đao rất lạ, cứ quánh vào nhau, trông như lá phổi
thật.



Mọi bộ phận của con người, từ mắt, mũi, miệng, tai, đến cả hậu môn, bộ phận sinh dục đều phải đầy đủ như một người thật.



Số đất sét lấy về
phải được nặn bằng hết, bởi người ta tin rằng, đất sét còn thừa, rơi
vãi, cũng như xương thịt của người chết vẫn còn thất lạc. Những nét cơ
bản của người chết phải được thể hiện rõ trên tượng.



Bước cuối cùng là dùng lòng đỏ trứng gà quét lên khắp hình nhân. Khi trứng khô, trông da tượng như da người thật.



Tượng nặn xong thì
được mặc quần áo, đồ liệm giống như người thật, linh vị đặt trên mặt,
rồi người ta khiêng đặt vào quan tài, để ông Toại làm lễ chiêu hồn. Lễ
cúng chiêu hồn diễn ra rất dài. Ông Toại ngồi đọc hết mấy cuốn sách cúng trong khói hương nghi ngút.



Lời cúng gọi hồn nhập
tượng rù rì trước sóng biển ào ào như những áng văn đầy mộng mị. Một cỗ
thuyền mô hình, với những mâm lễ được thả xuống biển cúng linh hồn cùng
các vị thần ngự ngoài biển khơi.



Cúng chiêu hồn xong,
người ta tin rằng linh hồn người chết mất xác đã trở về nhập vào hình
nhân để an nghỉ, phù hộ cho những người thân còn sống.



Người ta thả quan tài
xuống huyệt và lấp đất, đắp mồ. Ngày giỗ, người thân ra mộ thắp hương,
lễ thanh minh cũng đi tảo mộ như những ngôi mộ khác.



Với khí hậu khô nóng,
mưa ít, nắng nhiều, nên những tượng đất dưới mộ ở đảo Lý Sơn được bảo
vệ rất tốt. Theo ông Toại, nhiều nấm mộ gió được chôn từ hàng trăm năm
trước, khi cải táng ra chỗ khác, tượng hình nhân vẫn nguyên vẹn.



Đi khắp đảo Lý Sơn,
đến bãi tha ma nào cũng gặp mộ gió. Không có đất, người ta đắp mộ gió
cả trong ruộng tỏi, ngay trong vườn nhà.



Những buổi chiều sóng yên bể lặng, tôi gặp rất nhiều đàn ông thắp hương quỳ lạy trước mộ gió. Họ tưới rượu trắng lên nấm mồ để cầu vong hồn phù hộ cho chuyến đi biển lúc rạng đông.



Những ngày biển động,
sóng to gió lớn, những người đàn bà quỳ lạy trước mộ từ chiều đến nhọ
mặt người mới đứng lên. Họ cầu linh hồn người đã chết phù hộ cho chồng,
con thoát khỏi hiểm nguy trên biển …



Theo Phạm Ngọc Dương

VTCNews

http://my.opera.com/khoilv

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang  Thông điệp [Trang 1 trong tổng số 1 trang]

Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết